شب یلدا یکی از کهنترین و زیباترین جشنهای ایرانی است؛ شبی که در آخرین روز پاییز و همزمان با بلندترین شب سال برگزار میشود. یلدا نماد پیروزی نور بر تاریکی، گرما بر سرما و امید بر سختی است؛ شبی که از دل تاریخ تا امروز، ایرانیان را دور هم جمع کرده است.
ریشه و معنی واژه یلدا
واژه «یلدا» ریشهای سریانی دارد و به معنای «زادروز» یا «تولد» است. این نامگذاری به تولد دوباره خورشید اشاره دارد؛ چرا که پس از شب یلدا، روزها کمکم بلندتر و نور خورشید بیشتر میشود.
چرا شب یلدا اهمیت دارد؟
در باور ایرانیان باستان، تاریکی نماد سختی و ناپایداری بود و روشنایی نشانه زندگی و امید. شب یلدا پایان طولانیترین تاریکی سال و آغاز مسیر روشنتر روزهاست؛ به همین دلیل، این شب با شادی، گردهمایی و آیینهای خاص همراه است.
رسم و رسوم شب یلدا
شب یلدا بیش از هر چیز، جشن کنار هم بودن است. برخی از مهمترین آیینهای این شب عبارتاند از:
-
دورهمی خانوادگی و دیدار بزرگترها
-
خوردن میوههای نمادین مثل انار و هندوانه
-
فال گرفتن از دیوان حافظ
-
قصهگویی و شنیدن خاطرات قدیمی
-
روشن نگه داشتن شمع یا چراغ به نشانه نور
نمادهای شب یلدا
-
انار: نماد زایش، زندگی و برکت
-
هندوانه: نماد سلامتی و گذر از سرمای زمستان
-
شمع و آتش: نماد نور، امید و گرما
-
حافظخوانی: پیوند شعر، اندیشه و دل